Tìm hiểu về Làng đúc lư đồng An Hội, một ngôi làng nhỏ tại Sài Gòn

Sài Gòn – một thành phố phồn hoa và nổi tiếng phát triển nhộn nhịp của đất phương Nam.

Những hình ảnh ngày xưa dần được thay thế bằng những cuộc sống hiện đại. thế nhưng, ít ai biết được rằng giữa thành phố sôi động ấy vẫn còn tồn tại 1 làng nghề đúc đồng truyền thống lâu đời hơn nửa thế kỷ mang tên An Hội.

Xưa nay nổi tiếng với làng nghề đúc đồng thủ công truyền thống hơn 200 năm. Đã từng trải qua giai đoạn phồn vinh, hưng thịnh nhưng hiện nay đang mai một dần, và có nguy cơ bị xóa sổ.

1. Làng đúc lư đồng An Hội danh tiếng 200 năm

Làng đúc lư đồng An Hội xưa xuất hiện từ cuối thế kỷ 19 và phát triển theo những thăng trầm của lịch sử, cùng với quá trình phát triển của Sài Gòn.

 

Đây là làng nghề đúc đồng hơn 200 năm danh tiếng theo phương pháp thủ công duy nhất còn sót lại ở TP HCM. Theo tài liệu sách sử ghi chép, nghề đúc đồng xuất hiện ở Sài Gòn sôi động nhất lúc bấy giờ là các lò đúc đồng ở Chợ Quán, Phú Lâm. Lúc này đã hình thành những sạp bán hàng thủ công với rất nhiều sản phẩm đúc đồng như nồi, niêu, xoong, chảo đến đồ thờ cúng, lư hương, chân đèn.

Làng nghề đúc đồng An Hội
Làng nghề đúc đồng An Hội

Thế nhưng đến nay, với tốc độ phát triển nhanh cùng những biến động của thị trường, đã khiến nghề làm đồng nổi tiếng này dần bị mai một, mất đi theo năm tháng. Đến nay chỉ còn sót lại 1 số xưởng nhỏ và hộ gia đình còn bám nghề.

Có mặt tại một trong những xưởng đúc lư đồng truyền thống còn sót lại mang tên Hai Thắng của gia đình ông Trần Văn Thắng (70 tuổi). Với hơn nửa thế kỷ theo nghề mới thấy được 1 làng nghề truyền thống ngay giữa Sài Gòn tấp nập.

Suốt 50 năm qua, ông Thắng đã cùng các con quyết tâm giữ lửa và duy trì cùng nhau cố gắng trải qua bao thăng trầm của sự phát triển đô thị. Một số xưởng lẻ còn lại đến hiện nay cũng do chính ông Thắng là người truyền dạy lại nghề cho.

Làng nghề đúc đồng hơn 200 năm danh tiếng
Làng nghề đúc đồng hơn 200 năm danh tiếng

Về sau khi truyền nghề cho cả làng trẻ đến già, những người chuyên tâm với nghề, cả làng người người, nhà nhà đều làm lư đồng. Nên các nghệ nhân sáng tạo ra nhiều mẫu mã đẹp hút hồn khách khi vừa nhìn thấy sản phẩm. Cũng từ đó tiếng tăm làng nghề vang xa trong và ngoài nước và trở thành 1 làng nghề truyền thống ở Sài Gòn cho đến tận bây giờ.

Xem thêm: làng nghề đúc đồng tại Bắc Ninh

 

2. Nghề trăm năm đỏ lửa

Làng đúc đồng An Hội là làng nghề nổi tiếng trong và ngoài nước 1 thời, đã hình thành và duy trì hơn 200 năm qua, nhưng mấy ai biết được để tạo ra 1 sản phẩm hoàn chỉnh phải trả qua rất nhiều công đoạn khó khăn.

Đúc lư đồng là một nghề khá vất vả, phải trải qua nhiều công đoạn, đòi hỏi người có tay nghề cao, đồng thời cần có sự tỉ mỉ, khéo léo và kiên trì trong mỗi giai đoạn. Nếu 1 trong những công đoạn bị lỗi thì sản phẩm đó không thể bán ra thị trường.

Công đoạn đầu tiên là làm khuôn (khuôn ruột và khuôn vỏ), đây là khâu quan trọng nhất. Khuôn ruột được làm bằng đất sét tốt, không lẫn cát. Loại đất đáp ứng yêu cầu này thường đặt mua từ các đỉnh Đồng Nai, Bình Dương, đem cán nhuyễn, sàng lọc thành bột rồi sau đó trộn với tro trấu giã nhuyễn.

Đúc lư đồng
Đúc lư đồng

Tiếp đến là công đoạn đúc khuôn sáp bằng vật liệu sáp ong trộn với sáp đèn cầy. Công đoạn này phải đòi hỏi nghệ nhân là người có tay nghề cao và khéo léo. Bởi khuôn sáp tạo dáng ra sao thì bộ lư đồng sẽ có hình dạng như thế sau khi nung. Khuôn sáp sẽ được chuyển cho các người thợ khác để bọc lớp đất sét đã giã nhuyễn bên ngoài. Loại đất này nhất định phải thật mịn thì sau khi đúc đồng sẽ không có vết rỗ nào hết.

Sau đó, khuôn sẽ được phơi khô (thường phải mất từ 7 ngày đến 10 ngày) rồi đổ đồng đã nóng chảy vào bên trong. Việc pha chế đồng trước khi nung chảy cũng đặc biệt công phu và quan trọng, và đồng chỉ được nấu vào ban đêm.

 

Là 1 người thợ giỏi sẽ biết được rằng khâu này cần phải tỉ mỉ ra sao, khéo léo như thế nào. Cần 1 người dày kinh nghiệm vì phải cảnh thời gian rất kỹ, phối hợp ăn ý giữa thợ móc khuôn từ hầm nung và thợ múc đồng từ chảo đổ vào khuôn.

Sau đó là đập bỏ khuôn đất để lấy đồng bên trong để chuyển sang khâu làm nguội, đến công đoạn mài giũa, chạm khắc hoa văn và đánh bóng lư đồng. Thành phẩm có mẫu mã đẹp hay không, chất lượng hay không là phụ thuộc tất cả vào sự tỉ mỉ, khéo léo của các nghệ nhân khi thổi hồn mình vào từng công đoạn tạo ra sản phẩm.

Theo như các nghệ nhân ở làng nghề đúc đồng An Hội cho biết, pha chế đồng trong nghề đúc lư đồng không chỉ pha theo công thức mà còn theo kinh nghiệm tay nghề của mỗi người. Mỗi xưởng lại có một cách chế tạo khác nhau, hoa văn khác nhau, tạo ra những sản phẩm đặc trưng làm nên thương hiệu riêng biệt của chính mình.

Nghề trăm năm đỏ lửa
Nghề trăm năm đỏ lửa

Ngày nay, làng đúc đồng An Hội không còn quy mô lớn như trước nhưng vẫn có xưởng sản xuất của nghệ nhân Hai Thắng. Mỗi năm có thể tạo ra được khoảng hơn 1000 sản phẩm lư đồng thờ cúng. Không chỉ là nét đẹp văn hóa mà còn là hồn cốt của người dân xứ sở. Làng nghề đúc lư truyền thống còn tạo được công ăn việc làm cho gần 10 nhân công với thu nhập khá ổn định.

 

Làng nghề đúc đồng An Hội là một trong những danh sách cần được bảo tồn và phát huy nét đẹp đặc trưng xưa của người dân TP. HCM. Nét văn hóa ấy cần được chính quyền địa phương quan tâm và các chính sách thiết thực để làng nghề có thể tồn tại và phát triển.

3. Chân dung những người giữ lửa cho Làng đúc lư đồng An Hội

Dù sao đi nữa, cũng không thể phủ nhận rằng nghề đúc lư đồng khá là vất vả, phải trải qua nhiều công đoạn cực nhọc. Có thể nói, nếu chỉ có một người đảm nhiệm đủ các công đoạn từ làm khuôn (giáp cốt, bịt sáp, bịt đất), làm nguội (mài, dũa, chạm) đến đánh bóng… sẽ rất mệt mỏi. Do đó, mới hình thành nên cả một làng nghề có sức sống mãnh liệt.

Mỗi người thợ sẽ được phụ trách một công đoạn riêng, đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ và tập trung cao độ để cho ra “đứa con tinh thần” hoàn hảo nhất. Chính vì thế nên khi một sản phẩm được ra đời, ta phải dành lời khen ngợi và cảm phục công lao của những nghệ nhân thầm lặng này.

Ngày nay, mặc dù đã có sự hỗ trợ của máy móc hiện đại nhưng một số các khâu vẫn buộc người thợ phải làm thủ công bằng tay để giữ được nét đặc trưng thuần túy cho từng sản phẩm. Có lẽ đó cũng là lý do mà những chiếc lư đồng An Hội được nhiều người dùng ưa chuộng đánh giá cao về mẫu mã và đặc biệt là cái “hồn” trong từng tác phẩm của họ.

Thao tác điêu luyện của nghệ nhân làng nghề An Hội
Thao tác điêu luyện của nghệ nhân làng nghề An Hội

Trải qua bao thăng trầm trong cuộc sống, nhưng những người nghệ nhân nơi đây vẫn kiên quyết bám trụ và truyền ngọn lửa nghề đang hừng hực cháy trong mỗi người cho thế hệ con cháu, nhằm góp phần giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống nơi đây.

Một người nghệ nhân đã từng chia sẻ những tâm sự rất thật lòng như sau: “Nghề làm lư đồng nó đã thấm vào máu tôi, tôi mong muốn sau này nghề mà ông cha đã gầy công tạo dựng sẽ tiếp tục được các thế hệ đời sau giữ gìn và phát huy để không cho làng nghề bị mai một.”

Chỉ bao nhiêu đó thôi cũng cho thấy tình cảm và niềm hy vọng to lớn của các nghệ nhân làm đồ đồng. Hy vọng những thế hệ con cháu của làng nghề An Hội thấm nhuần tinh thần này và tiếp tục góp sức để ra công duy trì và nét đẹp tinh thần văn hóa tinh hoa này.

>> XEM THÊM: Ý nghĩa của bát hương đồng trong văn hóa tâm linh người Việt

Mọi thông tin chi tiết, quý khách vui lòng liên hệ vào bộ phận chăm sóc khách hàng của chúng tôi để được hướng dẫn!

Công ty TNHH Cơ Khí Đúc Lộc Nam

Hotline: 0836.122.222

Cơ trở 1: 57A – Thị trấn Lâm – Ý Yên – Nam Định

Cơ sở 2: Chi nhánh 1 khu công nghiệp – Thị trấn Lâm – Ý Yên – Nam Định

Mail: dodonglocnam@gmail.com

Website: dodongbatien.com

0/5 (0 Reviews)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *